ریشه شناسی یا اتیمولوژی یعنی چه؟

ریشه شناسی چیست؟

ریشه شناسی از جمله زیرمجموعه های دانش زبانشناسی است که به بررسی نحوه شکل گرفتن واژه ها و ریشه های آنها و سیر تاریخی تغییر و تحول آنها می‌پردازد.

معادل انگلیسی لغت ریشه شناسی

در زبان انگلیسی برای واژه‌ی ریشه شناسی از کلمه‌ی اتیمولوژی (Etymology) استفاده می‌شود.

این لغت در اصل از کلمه‌ی یونانی Etymon وام گرفته شده که مفهوم آن معنای واقعی است.

می‌توان معنای لغوی اتیمولوژی را شناخت معنای واقعی دانست.

اگر چه مفهوم اصطلاحی اتیمولوژی در زبان انگلیسی هم دقیقاً ریشه شناسی است و در این دانش، زندگی و رشد و تحول و تغییر و زایش و مرگ کلمات مورد توجه قرار می‌گیرد.

تفاوت شبه ریشه شناسی با ریشه شناسی علمی چیست؟

ریشه شناسی به دو شکل وجود دارد. یکی شکل علمی آن که با مطالعات تطبیقی تاریخی گسترده انجام می‌شود و دیگری ریشه شناسی عامیانه که با داستان پردازی های عمومی شکل می‌گیرد و نسل در نسل منتقل می‌شود.

به عنوان یک مثال از ریشه شناسی عامیانه یا شبه ریشه شناسی می‌توانید این ریشه شناسی را در نظر بگیرید: کسانی که می‌گویند نام شهر کاشان، در اصل کاهشان بوده و مثلاً علت این نام گذاری کشاورزی و وجود کاه زیاد در این ناحیه بوده!

این نوع ریشه شناسی های عامیانه، عموماً هیچ نوع زمینه علمی ندارند و صرفاً از اساس جستجوی مشابهت ظاهری کلمات، می‌گیرند.

از جمله مثال‌های ریشه شناسی علمی، می‌توان به تحلیل کلماتی مانند آوردن اشاره کرد.

پیشوند آ / اَ در زبان فارسی برای نفی کردن به کار می‌رفته و معادل a / ab انگلیسی بوده است.

بردن و آبُردَن متضاد هم بوده‌اند. بعداً برای سهولت تلفظ، آبردن به آوُردن و سپس به آوَردن تبدیل شده است.

همچنانکه مُرداد ریشه در مَر به معنای مرگ و مردن دارد و امرداد به معنای نامیرا بودن است که البته ما برای سهولت تلفظ، آن را مرداد تلفظ می‌کنیم که به جای نامیرا معنای میرا می‌دهد!

امرتات هم تلفظ کهن امرداد است.

همچنانکه می‌بینید ریشه شناسی دقیق، گاهی اوقات به شیرینی داستان‌سرایی در شبه ریشه شناسی نیست، اما به هر حال می‌تواند روشنگر و آموزنده باشد و حتی به کمک مورخین و باستان شناسان بیاید تا ریشه های تمدن بشری و تعاملات انسا‌ن‌ها با یکدیگر در طول تاریخ را بهتر و دقیق‌تر تحلیل کنند.

سایت بهترین پاسخ - که در حال مطالعه ی آن هستید - به نوعی واژه نامه ی جنبی مربوط به سایت آموزشی متمم است. در صورتی که علاقمند باشید میتوانید فهرست درس ها و نقشه راه های یادگیری متمم را ببینید و بررسی کنید.

برخی از آموزش‌های آنلاین سایت متمم:

فایل‌ صوتی حرفه‌ای گری در محیط کار • فایل صوتی اتیکت • ابزارهای یادگیری زبان انگلیسی • دوره MBA آنلاین • نقشه راه کارآفرینی • سواد دیجیتال • استعدادیابی • افزایش عزت نفس • مدیریت استرس • تصمیم گیری • تفکر سیستمی • مدل ذهنی • استراتژی محتوا • ارزش آفرینی • مدیریت بازاریابی • مدیریت در شرایط ابهام • روانشناسی رنگها  • مهارتهای ارتباطی • شخصیت شناسی   مذاکره • تفکر استراتژیک  مدل کسب و کار • مدیریت ارتباط با مشتری • گیمیفیکیشن • مدیریت منابع انسانی • کار تیمی • مدیریت پروژه • مهارت فروش • معرفی کتابهای روانشناسی • معرفی کتابهای مدیریتی • گزارش نویسی • اسلایدسازی

 
محمدرضا